F1-schandalen: het mysterie rond de 'illegale' Ferrari-motor

Tijdens de testdagen voorafgaand aan het Formule 1-seizoen 2020
kwam de FIA met het bericht dat de Ferrari-motor die winter
uitvoerig onder de loep was genomen. Het leverde een even duidelijk
als vaag statement op van de mondiale autosportbond. De tekst
luidde als volgt: "Na een uitgebreid technisch onderzoek, hebben
wij, de FIA, onze analyse van de Ferrari-motor afgerond en een
regeling getroffen met het Italiaanse team. Wat deze regeling
specifiek inhoudt, zullen de twee partijen tussen hen houden. De
FIA en Scuderia Ferrari hebben enkele technische afspraken gemaakt,
die het monitoren van alle Formule 1-krachtbronnen gedurende de
komende Formule 1-seizoenen moeten verbeteren. Ook zal Ferrari de
FIA bijstaan op andere vlakken, zoals onderzoeksactiviteiten op het
gebied van koolstofemissie en duurzame brandstoffen." De andere
Formule 1-teams bleven verbolgen achter en gaven aan actie te
willen ondernemen tegen de deal tussen de FIA en Ferrari. Hoe kon
het zover komen en wat was er precies gebeurd? Soap Voor het begin
van de ware soap rond Ferrari gaan we terug naar het jaar 2018.
Toen viel voor het eerst op dat de Ferrari-motor er zeer hard
vandoor ging op de rechte stukken. GPS-data van de concurrentie
toonden aan dat er een plotselinge vermogenstoename moest bestaan
en dat die niet te verklaren viel. Het leidde tot een eerste,
verscherpte controle vanuit de FIA. En toen later de verdenkingen
bleven bestaan, plaatste de autosportbond een tweede sensor. Het
gevolg? De vermogenspieken waren ineens verleden tijd. Gedurende
het 2019-seizoen kwam het trucje wederom aan het licht. Vanaf de
Grand Prix van Bahrein plaatsten de concurrentie grote vraagtekens
bij de rechtelijnsnelheid en topsnelheid van de Scuderia. Op
sommige circuits bedroeg de winst maar liefst een volle seconde,
waardoor Ferrari na de zomerstop zelfs onverslaanbaar was op snelle
circuits als Spa-Franchorchamps en Monza. Charles Leclerc ging er
daar met twee zeges vandoor. Vooral de overwinning in Monza kwam
overduidelijk tot stand met behulp van de indrukwekkende motor.
Lewis Hamilton zette Leclerc, de leider in de wedstrijd, lange tijd
onder druk, maar kon stiekem geen vuist maken. Zelfs DRS bood geen
uitkomst. De geruchtenstroom kwam vervolgens steeds verder op gang.
Er moest en zou iets aan de hand zijn met de ongekend snelle
Ferrari-motor. Ook Red Bull vermoedde dat, waarna het team van Max
Verstappen een manier vond om de zwakheden van Ferrari bloot te
leggen. Het Oostenrijkse team verdachtte Ferrari er namelijk van
dat het de sensoren waarmee de brandstoftoevoer naar de motor toe
wordt gemeten, de fuel flow-sensoren, had gemanipuleerd. Daardoor
kon de Scuderia op bepaalde momenten meer brandstof naar de motor
sturen, zonder dat het door de sensoren werd opgepikt. De uitkomst:
meer pk's voor Ferrari op belangrijke momenten, met een verbeterde
acceleratie en hogere topsnelheid tot gevolg. Red Bull peilde
subtiel bij de FIA of ze zelf met een dergelijk systeem mochten
gaan rijden, maar de autosportfederatie was onverbiddelijk en kwam
direct met een zogeheten technical directive . Zo maakten zij in
een klap duidelijk dat een soortgelijk trucje verboden was. Nog
datzelfde Grand Prix-weekend, in de Verenigde Staten, was Ferrari
plots geen schim meer van zichzelf en namen de verdenkingen alleen
maar toe. De rest van het seizoen kwamen de Italianen er vervolgens
niet meer aan te pas. "Dat krijg je als je vals speelt", riep
Verstappen nog, maar Ferrari waste haar handen in onschuld. "We
rijden met meer downforce", riep toenmalig teambaas Mattia Binotto.
Maatregelen In de aanloop naar 2020 besloot de FIA door te pakken
en werd het verplicht om een tweede fuel flow-sensor in je bolide
te installeren. Dat moest gesjoemel voorkomen. Daarnaast besloot de
FIA dat de sensoren vanaf 2021 gestandaardiseerd zouden worden. Elk
team moet dus met dezelfde sensoren, geleverd door een derde
partij, rijden, om zo andere trucjes voor te zijn. Op de
achtergrond liep tegelijkertijd een uitgebreider onderzoek naar de
Ferrari-motor. Gedurende het 2019-seizoen kon de FIA geen
bijzonderheden vinden, maar in de winter volgde er een nieuw
onderzoek. Dat resulteerde in februari 2020 dus in het
veelbesproken statement. De FIA en Ferrari hadden een schikking
getroffen, waarvan de inhoud tussen de beide partijen zou blijven.
Het zorgde voor veel ophef en de overige Formule 1-teams, op de
motorpartners van Ferrari na, klommen met Mercedes aan het roer in
de pen. Ze schreven een boze brief naar de FIA, eisten dat de
onderste steen boven kwam en dreigden met juridische stappen. De
tekst gaat verder onder de afbeelding. Achtergrond De uitbraak van
het coronavirus zou uiteindelijk alles veranderen. De Formule 1
belandde in een crisis door het afgelasten van verschillende races,
waardoor de teams wel wat beters met hun tijd te doen hadden dan
boos zijn op Ferrari. Toen het seizoen maanden later uiteindelijk
weer op gang kwam, hoorden we enkel nog wat plaagstootjes van Red
Bull, dat aangaf nog steeds de onderste steen boven te willen
hebben. Verder dan dat kwam het echter niet meer. Ook de
dramatische vorm van Ferrari was een factor. In juli 2020 bleek bij
de seizoenstart dat Ferrari de plank volledig had misgeslagen en
niets meer had in te brengen tegen concurrenten Mercedes, Honda en
Renault. Het ingrijpen van de FIA had er klaarblijkelijk voor
gezorgd dat het team uit Maranello snoeihard was geraakt, al hielp
het slechte ontwerp van de SF1000 ook zeker niet mee. Ferrari was
als het ware al gestraft. Achter de schermen speelden er ook nog
wat politieke belangen. Toto Wolff was de aanvoerder van de Formule
1-teams toen zij in opstand kwamen tegen de schikking tussen de FIA
en Ferrari, maar nog geen twee weken na de dreigende brieven leek
Mercedes en daarmee klantenteams Racing Point en Williams zich
terug te laten zakken en de strijdbijlen al snel te begraven. De
presidenten van Ferrari en Mercedes hadden achter de schermen eens
goed gesproken over het onderwerp en naar verluidt besloten dat het
niet goed was voor de sport en de autofabrikanten als ze openlijk
oorlog met elkaar zouden voeren. Toto Wolff werd in feite
teruggefloten door zijn baas, al zal hij dat hardop niet toegeven.
Volgens de Oostenrijker waren er door de komst van het coronavirus
belangrijkere dingen om zich mee bezig te houden. Laatste
stuiptrekkingen Begin 2021 kwam er nog een laatste keer wat naar
buiten over de motor en Ferrari. FIA-steward Mika Salo leek zijn
mond voorbij te praten op zijn eigen Twitch-kanaal. Hij had het
over het tegenvallend presterende Alfa Romeo, dat met
Ferrari-motoren reed. "Het team had last van de misdragingen van
Ferrari in 2019." "Zij mochten minder benzine gebruiken, dus Alfa
Romeo kan er weleens goed op staan als ze weer het volle vermogen
aan mogen spreken", vervolgde Salo, die vervolgens sprak over de
introductie van de 'nieuwe Ferrari-motor': "Ik weet niet of het een
nieuwe motor betreft, maar ze (Alfa Romeo, red.) mogen in ieder
geval het volle vermogen weer benutten. Dat mochten ze vorig jaar
niet, omdat ze genekt werden door Ferrari." Het zorgde voor ophef,
maar al snel krabbelde de Fin terug. "Mijn uitlatingen zijn op de
verkeerde manier geïnterpreteerd", schreef hij. "Ik wil benadrukken
dat ik inhoudelijk niets weet over wat is afgesproken tussen de FIA
en Ferrari. We spraken alleen over dingen die al waren uitgemeten
in de media. Het was eigenlijk niet meer dan een stomme grap in een
informeel gesprek tussen twee vrienden. Ik weet echt niets over de
contracten tussen de FIA en Ferrari en zelfs als ik dat wel zou
weten, zou ik daar niet ten overstaan van jullie over spreken.
Dankjewel." Al met al is vier jaar nadat Ferrari plots ver
terugviel qua vermogen de onderste steen nog niet boven, al is het
wel duidelijk dat de Italianen al op de blaren hebben gezeten. In
2020 en 2021 presteerden ze zwaar ondermaats en was het
motorvoordeel verdwenen. Speelde Ferrari vals, opereerde het in een
zeer donkergrijs gebied, of vond het een maas in de wet? Dat weet
men alleen in de fabriek in Maranello en op het hoofdkantoor van de
FIA in Parijs. Dankzij corona is de storm destijds in ieder geval
gaan liggen en zal de onderste steen hoogstwaarschijnlijk nooit
boven komen. Ferrari zal dat niet laten gebeuren.